Monografia średniowiecznej Nieszawy planowana na koniec roku 2015

by staranieszawa

Badania nad średniowieczną lokacją miasta Nieszawy prowadzone są już 15 lat. Sondaże wykopaliskowe z lat 1999-2001, prospekcja lotnicza z lat 2001-2014 oraz prospekcja geofizyczna w ramach projektów finansowanych przez MKiDN w latach 2012-2014 pozwoliły zlokalizować, rozpoznać strukturę oraz wirtualnie zrekonstruować miasto. Jednocześnie dotychczasowe badania nie doczekały się ujednoliconego i usystematyzowanego zbioru w formie publikacji, która prezentowałaby i podsumowywałaby stan badań nad stanowiskiem.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało w 2015 roku dofinansowanie Stowarzyszeniu Naukowemu Archeologów Polskich oddział w Łodzi na realizację projektu wydania pierwszej w Polsce monografii poświęconej metodycznemu, nieinwazyjnemu odkrywaniu średniowiecznego organizmu miejskiego. Projekt „W poszukiwaniu zaginionego miasta: 15 lat badań średniowiecznej lokacji Nieszawy” (04531/15) stanowić będzie podsumowanie dotychczasowej wiedzy na temat dawnej Nieszawy, w tym historii miasta, wyników prac wykopaliskowych, lotniczego monitorowania stanowiska oraz analizy i modeli interpretacyjnych stworzonych w oparciu o prospekcję nieinwazyjną.

object832905190 150px-Logo_MKiDN_RP

Stara Nieszawa była prężną metropolią na pograniczu Królestwa Polskiego i Państwa Zakonnego, której stworzenie wymagało wzmożonego wysiłku Królestwa. Dzięki temu na przestrzeni niespełna 40 lat istnienia wyrosła na głównego konkurenta hanzeatyckiego Torunia, skutecznie rywalizując w handlu na Wiśle z krzyżackim sąsiadem. Wysiłek przejawiający się w organizacji przestrzennej miasta miał na celu wzniesienie precyzyjnie rozplanowanego potężnego ośrodka handlowego, który miał być wyzwaniem króla Polski rzuconym Zakonowi. Fakt istnienia stosunkowo nienaruszonych pozostałości tego XV-wiecznego miasta świadczy o jego unikatowości, w kontekście możliwości badań nad epoką i zrozumienia ówczesnych realiów. Miasto funkcjonowało tylko kilkadziesiąt lat, a po jego zniszczeniu zajmowany obszar nie uległ większym późniejszym przekształceniom urbanizacyjnym. Kontekst wydarzeń historycznych i przebieg konfliktu polsko-krzyżackiego w zderzeniu z uchwytnymi reliktami prężnego średniowiecznego miasta stawia odkrycie w roli prawdziwej „kapsuły czasu”. Dzięki niej możliwe jest niemal namacalne przeniesienie w realia historyczne i uświadomienie charakteru i wagi wydarzeń opisywanych w źródłach. Stanowisko cenne jest z punktu widzenia historii państwa polskiego, ale też ze względu na rozmiar i odegraną rolę w historii konfliktu krzyżackiego.

Monografia badań nad Nieszawą stanowi zwieńczenie prac, które umożliwiły zrekonstruowanie hipotetycznego wyglądu bohaterskiego średniowiecznego miasta i przywrócenie go na mapę średniowiecznej Polski. Przy powstawaniu publikacji udział wezmą dotychczasowi badacze stanowiska, jak również wybitni specjaliści z dziedziny architektury średniowiecznej i zespołów miejskich.

Reklamy